پايگاه خبري سي.آي.ان«سين» شبكه خبري سينماي ايران اخبار هنر و سينماي ايران وجهان : چرا جشنواره فيلم فجر ديگر رونق ندارد؟
چهارشنبه، 7 بهمن 1394 - 11:07 کد خبر:1014
بايد بپذيريم كه شكل سينما در ايران و به‌تبع آن جشنواره‌هاي سينمايي در مقايسه با ١٠، ١٥سال قبل عوض شده. واقعيت اين است بدون اينكه خيلي در جريان جزئياتش باشيم، وارد عرصه‌اي شده‌ايم كه بسياري از ابعاد آن هنوز ناشناخته است.


 به گزارش شبكه خبري سي آي ان، به نقل از شرق،  نكته در اين است كه امروز هركسي در خانه‌اش مي‌تواند يك جشنواره شخصي برگزار كند. همه فيلم‌هاي روز جهان، به‌وفور و به آسان‌ترين شكل ممكن در اختيار همگان است. كافي است يك دستگاه دي‌وي‌دي‌پلير يا رسيور ماهواره داشته باشيد تا خود را از رفتن به جشنواره و قرارگرفتن در فضاي شلوغ و گاهي حتي آزارنده جشنواره رها كنيد.
 
كاري كه من چند سالي است انجام داده‌ام و ناراضي هم نيستم. در واقع مي‌شود گفت هركس مي‌تواند يك جشنواره خصوصي براي خودش ترتيب دهد. البته هيچ آييني مانند حضور در مجامع سينمايي، براي ما كه عاشق سينماييم، يا بهتر است بگوييم عاشق سينما «بوديم»، وجود ندارد. حس مشترك يا همدلي‌اي كه در سالن سينما بين صدها نفر ايجاد مي‌شود، از آن حس‌هايي است كه طبعا در جشنواره‌هاي خصوصي و خانگي به وجود نمي‌آيد، اما فراموش نكنيم ما در روزگاري به سر مي‌بريم كه همه آدم‌ها حتي درون يك خانه، در دنياي فردي خود سير مي‌كنند.
 
شما در يك خانواده متوسط شهري مي‌بينيد مثلا پدر و مادر نشسته‌اند سريال تركي تماشا مي‌كنند، بچه‌ها هركدام در اتاق‌هايشان مشغول ديدن فيلم‌هايي هستند كه به‌صورت زيرزميني به دستشان رسيده و خلاصه اينكه آن همدلي يا هم‌نفسي‌اي كه در آيين سينمارفتن و جشنواره‌رفتن ايجاد مي‌شود، ديگر در كمتر خانواده‌اي وجود دارد. اين از دلايل ظاهري ماجراست، اما دليل اصلي‌تر اينكه منِ نوعي با خود فكر مي‌كنم چرا بايد بروم در جشنواره فيلم ببينم درحالي‌كه يكي، دو ماه بعد، يا اين فيلم‌ها اكران مي‌شوند يا نسخه‌هاي ويدئويي‌شان دست‌به‌دست مي‌چرخد يا سر از سوپرماركت‌هاي محلمان درمي‌آورند.
 
درعين‌حال هر ساله به‌هرحال تعدادي فيلم خاص كه انگيزه ديدن را در آدم به وجود مي‌آورند هم در جشنواره هستند كه اينها را هم مي‌شود در نمايش‌هاي خصوصي يا عمومي پس از جشنواره ديد. نمي‌دانم اين حسي كه به آن اشاره كردم، منحصر به من است يا ديگر هنرمندان و اهالي سينما هم دچارش هستند؟ به‌هرحال حضور در جشنواره و غرق‌شدن در جنب‌وجوش و هياهوي آن به نيرو و انرژي ويژه‌اي نياز دارد كه در جوان‌ها هست و در نسل ما ديگر يا نيست يا كمتر شده است.
 
فكر مي‌كنم ديگر براي بعضي سينماگران هم حضور فيلم‌هايشان در جشنواره چندان جدي نيست. شايد يكي از دلايلش اين باشد كه آنها مراسم جايگزين دارند. براي نمونه؛ رونمايي از فيلم پيش از اكران عمومي كه طبعا تماشاگران نخبه‌تر و آشناتر را دعوت مي‌كنند. بعد هم به‌دليل برخي مميزي‌ها، سينماگران اصيل و نخبه ترجيح مي‌دهند قيد جوايز احتمالي جشنواره را بزنند و فيلم را با دردسر كمتري روانه اكران داخلي و خارجي كنند. درعين‌حال برخي از سينماگران ما ترجيح مي‌دهند حضور در جشنواره‌هاي بين‌المللي را جدي بگيرند، زيرا هم جوايزش اعتبار بيشتري دارد، هم امكان به‌دست‌آوردن بازار فروش بهتر و مناسب‌تري نصيب فيلمشان مي‌شود و هم اينكه خودشان همراه با فيلم، چرخي در چند گوشه جهان مي‌زنند. همه عواملي كه برشمردم و ده‌ها عامل ديگر، باعث شده ديگر كسي جشنواره‌هاي داخلي را جدي نگيرد. خلاصه اينكه چون در سياسي‌ترين مقطع سال اين رويداد برگزار مي‌شود، به طور طبيعي رويكردش هم سياسي است و همين مي‌شود كه پس از سي‌وچند دوره برگزاري، اين جشنواره به‌مرور، چنان در فضاي سياسي غرق شده كه ديگر استقلال لازم را ندارد. و به همين نسبت سينماگران مستقل-كه البته تعدادشان كم است- ديگر از آن استقبال نمي‌كنند و مردمي كه در دهه‌هاي ٦٠ و ٧٠ براي ديدن فيلم‌هاي جشنواره صف‌هاي كيلومتري مي‌كشيدند، ديگر تمايلي به حضور در جشنواره و تماشاي فيلم‌ها ندارند.