پايگاه خبري سي.آي.ان«سين» شبكه خبري سينماي ايران اخبار هنر و سينماي ايران وجهان : هنرمندان درباره جشنواره بين المللي تئاتر فجر چه گفتند؟
چهارشنبه، 7 بهمن 1394 - 11:56 کد خبر:1019
جشنواره بين المللي تئاتر فجر يكي از مهم ترين رويدادهاي فرهنگي و هنري در ايران و خاورميانه است كه مي تواند فرصت خوبي براي نشان دادن توانايي هاي تئاتر ايران و همچنين امكان مناسبي براي نمايش فرهنگ غني اين مرز و بوم به جهان باشد.

به گزارش شبكه خبري سي آي ان، سي و چهارمين جشنواره بين المللي تئاتر فجر ايران با معرفي ويژگي ها و توانايي هاي گروه هاي نمايشي ايران به تئاتر جهان، ايجاد امكان و فراهم ساختن فرصت براي معرفي گروه هاي نمايش به ديگر جشنواره هاي بين المللي هر سال برگزار مي شود.
تئاتر در سرشت و سرنوشت تاريخي خود، جلوه هاي شادي و غم، لذت و رنج، و شكست و پيروزي را در كنار هم به ديدار و شنيدار آورده و مي آورد؛ اين مدعا نيست؛ چرا كه تاريخ سترگ و بي ترديد بر اين باور گواهي دارد.
سي و چهارمين جشنواره بين المللي تئاتر فجر از اول بهمن ماه درمجموعه تئاتر شهر و سالن هاي نمايشي آغاز شده است، در اين ميان هنرمندان امروز (چهارشنبه) همزمان با هفتمين روز اين جشنواره نظرات متفاوتي در مورد تئاتر فجر دارند. 
 
كارگردان تئاتر:مردم حق دارند تئاتر نبينند
بازيگر و كارگردان تئاتر با بيان اينكه تئاتر بايد به زندگي مردم بپردازد، گفت: مردم زندگي خود را در تئاتر نمي بينند بنابراين حق دارند به سالن هاي نمايش نروند.
بهروز بقايي افزود: ديكته ننوشته غلط ندارد و بنابراين آنقدر بايد نوشت تا دستمان روان و خطمان خوب شود. در تئاتر هم بايد جسارت به خرج داد، فكر كرد، خلاقيت به خرج داد و ساخت تا كارمان بهتر و بهتر شده و غلط هايمان گرفته شود.
بقايي دليل اصلي عدم استقبال مردم از اين هنر را نامانوس بودن نمايشنامه و اجراها با فضاي فكري و فرهنگي جامعه دانست و ادامه داد: چطور است كه بعد از اينهمه سال تعزيه كه يك نمايش سنتي است اينهمه طرفدار دارد و براي آن هزينه هم مي شود اما تئاتر مدرن در ايران غريب مانده است؟ با تاسف بايد گفت تئاتر فعلي هيچ جايي در سبد خريد فرهنگي خانواده ها ندارد.
وي گفت: غربي ها به نوعي در هنر نيز ما را استعمار كرده و معيارهاي خود را قبولانده اند.درست است كه هنر مختص ما نبوده و يك موضوع جهاني است اما اين به معناي اين نيست كه از هنر آنها تقليد كنيم. حتي من با تقليد از كشورهاي همسايه چون پاكستان و عراق هم مخالفم ما بايد متناسب با بوم و فرهنگ كشور خود بنويسيم و بسازيم.
اين هنرمند 62 ساله به بحث ارتباط فرهنگي اشاره كرد و ادامه داد: اين گروه ها نمي توانند كار ديگري براي ما بكنند. بايد به جايي برسيم كه خود حرفي براي گفتن داشته باشيم. در اين صورت مي توانيم تئاترمان را به جهان عرضه كنيم يعني فقط در صورتي كه ما در بعد ملي خوب كار كنيم مي توانيم بين المللي شده و بدرخشيم و راه ميانبري وجود ندارد.
بقايي افزود: رمز موفقيت كشورهاي غربي اين است كه در داخل بدون ملاحظه از يكديگر انتقاد مي كنند ولي مواضع ملي شان يكپارچه است. دولت بايد از نمايشنامه و تئاترهاي جسور حمايت كند تا هنرمندان بتوانند حرف خود را بزنند البته نه هر حرفي را. در اين فضا است كه هنر ما رشد كرده و از دل آن نمايش هاي بومي در مي آيد كه به دل مخاطب هم مي نشيند چون تقليدي نيست و با زندگي و زيست مردم قرابت دارد. از طرفي در دنيا نيز ديده مي شود چرا كه حرف متفاوتي دارد.
وي با بيان اينكه نوع نگاه يك غربي به دنيا با ديد يك شرقي متفاوت است تاكيد كرد: مشرق زمين تاريخ، فرهنگ و روابط انساني خاص خود را دارد كه به كلي با فرهنگ غرب متفاوت است. البته اين به معناي آن نيست كه با ديگر فرهنگ ها ارتباط نداشته باشيم بلكه بايد در عين حفظ اين تردد فرهنگي، خود را بيشتر شناخته و در ارتقاي فرهنگ خود بكوشيم.
بقايي استعداد علاقه مندان به تئاتر در شهرستان ها را بسيار خوب دانست و اضافه كرد: من خبر نداشتم كه بخش تئاتر استاني امسال مستقل شده است اما اين كار مي تواند رقابت را منصفانه تر كند چرا كه علاقمندان شهرستاني به هيچ عنوان امكانات و دسترسي هاي هنري تهراني ها را ندارند. اين اقدام مي تواند فرصت بيشتري را براي ابزار وجود هنرمندان شهرستاني فراهم كند.
 
جشنواره تئاتر فرصتي مغتنم براي شناسايي استعدادهاي استاني است
مديرعامل خانه تئاتر گفت: جشنواره بين المللي تئاتر فجر فرصتي مغتنم و مناسب براي شناسايي استعداد هنرمندان استان هاي كشور است.
ايرج راد اظهار داشت: يكي از سياست هاي اصلي جشنواره بين المللي تئاتر فجر كه از گذشته مورد توجه بوده؛ حضور گروه هاي نمايشي استان هاي مختلف كشور است.
وي گفت: جشنواره بين المللي تئاتر فجر فرصتي ارزشمند براي بروز و شناسايي هنرمندان گمنام كشور به شمار مي رود.
مديرعامل خانه تئاتر افزود: نقاط ضعف و يا قوت گروه هاي نمايشي شهرستان ها با حضور در جشنواره بين المللي تئاتر فجر مشخص مي شود.
وي ادامه داد: خوشبختانه نيروهاي بالقوه اي در شهرستان هاي كشور وجود دارند كه با برگزاري اين جشنواره مي توانند شناسايي و ارزيابي شوند.
راد خاطرنشان كرد: اين امر در دوره هاي گذشته جشنواره بين المللي تئاتر فجر نيز به كرات مشاهده شده و هم اكنون همان گروه هاي تئاتر استاني در بسياري از كشورهاي دنيا به اجراي نمايش هاي موفق پرداخته اند.
وي اظهار كرد: البته بايد اذعان كنم كه در برخي موارد نيز در گذشته شاهد جرقه هايي از جانب استعدادهاي استان هاي كشور بوده ايم كه به جاي اينكه تبديل به نور شده باشند به سبب مديريت ناصحيح خاموش شده اند.
مديرعامل خانه تئاتر گفت: اقدام امسال مسوولان برگزاري جشنواره در راستاي مستقل برگزار كردن بخش استاني اين فستيوال بسيار ارزشمند است اما بايد زمينه هاي حضور هنرمندان اقصي نقاط كشورمان را از روز نخست اين فستيوال مهيا سازند تا آنان از نزديك شاهد ساير اجراها نيز باشند.
وي افزود: همچنين حضور گروه هاي خارجي در اين جشنواره همچون دوره هاي گذشته هر چند كه اقدامي ارزشمند است اما بايد مسوولان دقت نظر داشته باشند تا از گروه هايي دعوت به عمل آورند كه نماينده تئاتر روز دنيا در كشورشان باشند.
راد خاطرنشان كرد: به طور حتم حضور چنين گروه هايي از ساير كشورها سبب ارائه ديدگاه تازه و نو به هنرمندان كشورمان خواهد شد.
 
تئاتر پايتخت يك شير كور و بي يال و دم است
بازيگر و كارگردان نيز به خبرنگار فرهنگي ايرنا گفت: تئاتر تهران تقليدي كوركورانه از نمايش هاي غربي و شير بي يال و اشك و دمي است كه نبايد سرمشق هنرجويان تئاتر شهرستان ها باشد.
اكبر زنجانپور افزود: نبايد دنبال جاي بازكردن تئاتر در سبد كالاي فرهنگي خانواده بود چرا كه اين با مفهوم تئاتر در تضاد است. تئاتر يك هنر متفكر، متعهد و انسان ساز است و سرگرم كنندگي و جذب مخاطب زياد يك مساله حاشيه اي براي آن است.وظيفه اين هنر پيگيري حقيقت وجودي انسان چه در بعد انفرادي و چه در ابعاد اجتماعي آن است.
عضو اسبق كميته ملي تئاتر در يونسكو، نگاه گيشه اي به تئاتر را سمي مهلك دانست و تصريح كرد: اگر تئاتر نقش سرگرم كننده را براي خانواده ها ايفا كند ديگر تئاتر نيست و بايد نامي ديگر بر آن نهاد. البته بخشي از هنر تئاتر مي تواند سرگرم كننده هم باشد اما تئاتر همان چيزي است كه در آثار چخوف و شكسپير مشاهده مي شود و با مسائل گوناگون ولي مهم انسان سر و كار دارد.
زنجانپور تئاتر كشور در سطوح بين المللي را ناموفق را ارزيابي كرد و گفت: به طور قطع ما در سطح جهان درخششي نداشته ايم. البته خودمان در مواردي از موفقيت تئاترهايمان در عرصه جهاني سخن گفته ايم ولي اين حرف صرفا از زبان خود ما صادر شده است و ريشه در واقعيت ندارد.
اين كارگردان تئاتر ادامه داد: تئاتر پايتخت شير بي اشكم و يال و دمي است كه تقليدهاي كوركورانه از همتاي غربي خود را سرلوحه قرار داده و براي همين در جذب مخاطبهاي اهل تفكر هم موفق نيست. اين نوع تئاتر شناسنامه ايراني ندارد و روي مسائلي زوم كرده كه دغدغه ما نيست. البته من نمي گويم كه نمايشنامه ها حتما بايد توسط يك ايراني نوشته شده باشد بلكه يك نمايش خارجي هم در صورتي كه اجرا و مفاهيم آن به شكل بومي درآيد صاحب شناسنامه ايراني و تئاتري درخور و شايسته مي شود.
زنجانپور اضافه كرد: تا بي نهايت استعداد در شهرستان ها وجود دارد كه در صورتي كه دنبال تقليد كوركورانه از تئاتر تهران نباشند رشد چشمگيري پيدا مي كنند. به قول مولانا: خلق را تقليدشان برباد داد اي دو صد لعنت براين تقليد باد.
 
نگاه به گيشه، مرگ تئاتر را در پي دارد
اين هنرمند با بيان اينكه اجراي موفق جشنواره تئاتر فجر ملزم به داشتن عقبه خاصي است كه فعلا موجود نيست، گفت: در مقايسه با دودهه قبل در اين هنر رشد داشته ايم اما دليل آن افزايش تعداد اجراها است ولي رشد كيفي مستلزم تقويت مالي اين هنر است. اهالي تئاتر اكنون مجبورند به خاطر امرار معاش از فلسفه و ماهيت تئاتر چشم پوشي كرده و نمايش هايي را اجرا كنند كه سرگرم كننده باشد و خانواده ها را به سالن ها بكشاند.
وي تاكيد كرد: رشد تئاتر در گرو نداشتن چشمداشت به گيشه و فروش است. بايد گروه هاي تئاتر مورد حمايت مالي ارگانهايي مثل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي قرار گيرند تا به سمت ساخت آثاري شكوهمند بروند. از سويي اين هنر بايد از مدارس شروع شود چنانچه تمام كشورهاي موفق در اين حوزه، اين راه را رفته اند.اگر بچه هاي ما ياد بگيرند به جاي زدن بر سرو كله يكديگر در مدارس تئاتر اجرا كنند كارگروهي توام با انديشه عميق را مي آموزند.
زنجانپور 71 ساله، اولين تجربه هنري خود را با اجراي نقش رستم دستان در نمايش چوب زير بغل آغاز كرد. جلال آل احمد كه براي ديدن اين نمايش آمده بود نقدي بر آن نوشته و وي را يك'برليان' دانست كه در تئاتر ايران پيدا شده است.
زنجانپور بازي در بيش از 13 مجموعه تلويزيوني از جمله مختارنامه و ولايت عشق، 20 فيلم سينمايي . 5 نمايش تلويزيوني را در كارنامه خود دارد. وي دستي هم در صداپيشگي دارد كه ماندگارترين آن دوبله نقش جبارسينگ در فيلم سينمايي شعله است. اما برجسته ترين اثر وي، كارگرداني نمايش دشمن مردم است كه با استقبال چشمگير اهالي تئاتر مواجه شد.
سي و چهارمين جشنواره بين المللي تئاتر فجر كه از اول بهمن ماه آغاز شده تا 12 ماه جاري در مجموعه تئاتر شهر و برخي تالارهاي نمايشي پايتخت ادامه دارد.