درباره ما   |  تماس   |  پیوندها  
 صفحه اول    سینمای ایران    ویژه جشنواره فیلم فجر 34    سینمای جهان    تلویزیون    هفت هنر  
چهارشنبه، 29 شهریور 1396 - 18:10   
 
بخش سینمای ایران
 
- اندازه متن: + -  کد خبر: 800صفحه نخست » یادداشتدوشنبه، 28 دی 1394 - 15:43
معیارهای فستیوال های جهانی برای جذب فیلم‌های ایرانی - بخش نخست/
لطفاً شفاف سازی کنید!
مینا صمدی
  
خرس طلایی برلینی! جایزه سینمایی معتبری است که می تواند هر فیلمسازی را وسوسه کند و این جشنواره هفت، هشت سالی است که توجه ویژه‌ای به سینمای ایران دارد. حضور ایران در جشنواره  فیلم برلین هفت سال پس از آغاز به کار آن در سال 1958 (1335) آغاز شد. از آن سال تا کنون فیلم سازان ایرانی در سال های متعدد در بخش های مختلف جشنواره بین المللی فیلم برلین شرکت کرده اند .
 
اولین حضور یک فیلم ایرانی بعد از انقلاب در این جشنواره مربوط به فیلم «جستجو» ساخته امیر نادری در سال 1982 است. تاکنون هشت سینماگر ایرانی نیز در این جشنواره به داوری پرداخته‌اند. جشنواره فیلم برلین تاکنون پذیرای آثار 74 سینماگر ایرانی در طول تاریخ خود بوده. جعفر پناهی با هشت فیلم (که البته پنج فیلم مربوط به برنامه بزرگداشت وی در سال 2011 بوده)، سهراب شهید ثالث با شش فیلم، داریوش مهرجویی و محمد علی طالبی با چهار فیلم، هژیر داریوش با سه فیلم، محمد قلی سیار، کامبوزیا پرتوی، بهمن قبادی، غلامرضا رمضانی، رفیع پیتز، مانی حقیقی و اصغر فرهادی هر یک با دو فیلم، بیش‌ترین حضورها را در برلین داشته‌اند.
 
«جدایی نادر از سیمین» پیش از آنکه به اسکار برسد و این جایزه را از آن خود کند در جشنواره برلین داوران را چنان به وجد آورد که علاوه بر خرس طلای بهترین فیلم، دو جایزه بهترین بازیگر زن را به مجموع بازیگران زن فیلم و بهترین بازیگر مرد را به تمامی بازیگران مرد فیلم اعطا کردند. فرهادی که با «جدایی....» و «درباره الی...» در برلین درخشیده و در عین حال فیلم‌هایش موفق به جلب نظر مخاطبان جهانی شده بود، در سال ۲۰۱۲ در بخش اصلی جشنواره برلین روی صندلی داوری نشست.
 
علاوه بر این از مارکتینگ این جشنواره نمی توان غافل شد. به طوری که ، در بازار فیلم «برلین» اکثر موسسات بزرگ پخش بین‌المللی ایران مانند بنیاد سینمایی فارابی، موسسه رسانه‌های تصویری، حوزه هنری و صدا و سیما و ... حضور دارند و همواره سخن از تلاش و برنامه ریزی بیشتر برای حضور پررنگ و جدی غرفه ایران در این جشنواره از زبان مسئولان جاری می شود.
 
سوال اینجاست که چرا برای فستیوال برلین حضور برخی فیلم ها و نام های ایرانی که به دلیل جریاناتی قادر به نمایش اثرشان در ایران نیستند، مورد توجه قرار می گیرد؟ برای پاسخ به این پرسش باید دو مورد اساسی را مدنظر قرار داد؛ یکی ویژگی های سینمایی و هنری فیلم  است و دیگری سیاست های جشنواره که در همه جای جهان مساله ای اساسی و قابل تامل به شمار می رود.
 
از سوی دیگر این رویداد هنری مانند بسیاری دیگر از جشنواره ها  برای خود شآن کاشف هنرمندان را قائل است. فستیوال جهانی برلین با سابقه ای 66 ساله و دارا بودن بخش های مختلف از بخش اصلی مسابقه بین الملل گرفته تا بخش ویژه برلین، سینمای امروز آلمان،‌ پانوراما، فیلم‌های کودکان، فیلم‌های کوتاه، نسل جدید سینمای آلمان و بخش مرور، جا برای نمایش همه نوع فیلمی دارد. اما با نگاهی به فیلم های ایرانی که در سال های اخیر در جشنواره برلین شرکت کرده اند می توان به این نکته رسید که بخش عمده این فیلم ها نه در بخش رقابت که در بخش پانوراما به نمایش در می آیند. بخشی که بیشتر نگاهی بر فیلم های اجتماعی، سیاسی و فیلمسازان خاص دارد.
 
جشنواره برلین همزمانی نسبی با جشن سال سینمایی ایران یعنی جشنواره فیلم فجر دارد. شصت ‌و‌ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم برلین در فاصله روزهای ۱۱ تا ۲۱ فوریه ۲۰۱۶ (۲۲ بهمن تا ۳ اسفند) برگزار می شود. از سوی دیگر نمایش فیلم در جشنواره فیلم فجر مانعی برای حضور در جشنواره فیلم برلین نیست. زیرا نمایش در کشور سازنده بر خلاف قوانین جشنواره نبوده و فیلم تنها باید اولین حضور خارجی خود را در این جشنواره تجربه کند.  تا اینجا همه چیز برای یک حضور بین المللی فراهم است. اگر از دغدغه بیشتر سینماگران ایرانی برای حضور در فیلم فجر بگذریم، فیلم هایی هستند که عجله ای برای ارسال آثارشان به دبیرخانه فیلم فجر ندارند. شاید بتوان این مساله را به اعتبار جشنواره فیلم فجر مربوط دانست. اعتباری که امید است در سال های آتی زمینه ساز حضور حداکثری همه فیلمسازان جشنواره ای و غیر جشنواره ای را فراهم کند.
اما آیا فیلم‌های انتقادی و جهت‌دار سیاسی مورد توجه هیات انتخاب جشنواره‌های مختلف مخصوصا برلین قرار می گیرند یا تنها فیلمسازهای صاحب‌نام شانس شرکت در این جشنواره‌ها را دارند؟ هرچند به گفته برگزارکنندگان و مسئول انتخاب فیلم های ایرانی، خودِ فیلم باید توانایی جذب انتخاب کننده را داشته باشد.
این فیلم ها بر تماشاگر آلمانی نیز تاثیر می گذارند
«آنکه لفکه»، مسئول انتخاب فیلم جشنواره برلین در میزگردی که پیرامون شفاف سازی معیارهای جشنواره‌ها برای جذب فیلم ها با حضور نمایندگانی از جشنواره‌های برلین، سیاتل و فیلم‌های آسیایی رم در سال جاری برگزار شد، عنوان کرده بود: «خود فیلم‌ها باید بتوانند انتخاب‌کننده‌ها را جذب کنند. هیچ معیاری برای جذب فیلم در جشنواره‌ای مانند برلین وجود ندارد، بلکه فقط خود فیلم است که باید اثر خوب و درخور توجهی باشد.»
 
«آنکه لفکه» آبان‌ماه هر سال به ایران می‌آید، اما به گفته خودش با فیلم‌هایی مواجه می‌‌شود که هنوز حتی اسم ندارند و روی میز مونتاژ هستند اما مساله جالب توجهی در فیلم‌هایی که انتخاب می‌شوند هست که او را جذب کرده و فکر می‌کند این جاذبه می‌تواند بر تماشاگر آلمانی نیز تاثیر بگذارد.
 
از نظر لفکه مهم این است که هر جشنواره باید بتواند برنامه‌های خود را طراز کند. بنابراین اگر پنجاه فیلم ایرانی مورد بازبینی او قرار بگیرند، تنها می‌تواند روی حداکثر دو فیلم برای انتخاب حساب کند. پس رقابت بسیار دشوار است.
 
جشنواره فیلم برلین سالن هایش را پر می کند
جاستین باردا، برنامه‌ریز جشنواره سیاتل که هر سال حداقل دو فیلم از سینمای ایران برای نمایش در بخش مسابقه جشنواره‌اش انتخاب می‌کند، درباره معیارهای انتخاب فیلم ها می گوید که مهمترین معیار او برای گزینش یک فیلم، داشتن یک فیلمنامه درخشان و بازیگری تاثیرگذار است.
 
او معتقد است که جشنواره‌های آمریکایی مثل برلین نمی‌توانند از فیلم‌های تجربی استقبال کنند چون مانند برلین امکان پرکردن سالن‌های بزرگ برای تماشای فیلم‌های تجربی را ندارند، در حالیکه برلین برای یافتن استعداد‌های تازه جهان جا دارد.
 
آنچه مشخص است هیات انتخاب جشنواره فیلم برلین دیگر از گزینش فیلم هایی که با بهره‌گیری افراطی از نمادها و سمبل‌ها و اهمیت ندادن به مخاطب نام فیلم جشنواره ای را یدک می کشید، دست برداشته است. در سال های اخیر رویکرد این جشنواره بیشتر به سمت دیده شدن آثاری می رود که یا اقبالی برای تجربه نمایش بر پرده سینماهای ایرانی نداشته اند یا نمایش شان با حرف و حدیث هایی همراه بوده است.
 
ابعاد اقتصادیِ یک رویداد سینمایی
 شاید یکی دیگر از دلایل اقبال این جشنواره به فیلم های «خاص» ایرانی- علاوه بر جهت گیری جشنواره به فیلم های اجتماعی، سیاسی و اعتراض آمیز در بخش پانوراما - به نگاه اقتصادی این فستیوال جهانی برگردد. تنها در سال 2014، این جشنواره ۴۰۹ فیلمی را نمایش داد که نتیجه بررسی حدود پنج هزار فیلم از ۷۲ کشور جهان است.
به گزارش دویچه وله، جشنواره بین‌المللی فیلم برلین موسوم به «برلیناله» در حالی از سال ۱۹۵۱ کار خود را شروع کرد که با شهری (برلین) تخریب شده و دوپاره مواجه بود. از این رو برنامه ریزی برای جلب حداکثری فیلمسازان شروع شد. برنامه ریزی که بی شک یکی از دلایل آن درآمدزایی بیشتر در خلال برگزاری این جشنواره بود. این سیاست تا آنجا پیش رفت که حالا در سال 2016 جشنواره فیلم برلین دیگر صرفا یک رویداد فرهنگی نیست و نقشی موثر در فعالیت‌های اقتصادی این شهر دارد.
 
طبق برآوردهای انجام شده در سال 2014؛ هزینه سالانه جشنواره بین‌المللی فیلم برلین حدود ۲۱ میلیون یورو تخمین زده شد. این جشنواره در همین سال ۱۲۵ میلیون یورو درآمد اقتصادی برای شهر به همراه می‌آورد. توجه داشته باشید که جشنواره برلین تنها یک سوم از هزینه سالانه ۲۱ میلیون یورویی خود را از طریق کمک‌های دولتی برآورده می‌ کند.
 
حضور بیش از ۲۰ هزار کارشناس و دست‌اندرکار سینما از ۱۲۴ کشور جهان، ۳۷۰۰ عکاس و روزنامه‌نگار، فروش حدود ۳۰۰ هزار بلیت در سال های اخیر با بهایی بین ۴ تا ۱۳ یورو، حدود نیم میلیون نفر تماشاگر از سراسر نقاط جهان و ... از جمله اعداد و ارقامی است که جشنواره برلین را در کنار فستیوال کن و ونیز یکی از سه جشنواره مهم جهان قرار داده است.
 
«کورنلیا ایتسر» مشاور اقتصادی شهر برلین در مصاحبه ای در سال 2014 درباره اهمیت جشنواره برلین اظهار کرده بود: «علاوه بر همراه داشتن حدود ۱۲۵ میلیون یورو درآمد اقتصادی برای شهر بسیاری از شرکت‌های اقتصادی از جشنواره فیلم برلین سود مستقیم می‌برند بنابراین طبق ساز و کاری به طور تدریجی بر شمار تماشاگران در طول سال‌های گذشته افزوده شده است.»
این آمار و ارقام نشان می دهد برای مسئولان شهر و برگزارکنندگان فستیوال، جذاب کردن هر چه بیشتر این جشنواره به نحوی که بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد در چه درجه ای از اهمیت قرار داد. شاید شان نزول ایجاد بخشی به نام پانوراما که روی فیلم های خاص کشورهای دیگر متمرکز است همین باشد. این عامل می تواند توجه بیشتری را به سمت پرده نقره ای برلیانه! جلب کند. سینمای ما برای جلب توجه بیشتر فیلمسازان به سمت جشنواره فیلم فجر چه برنامه ریزی ها و سیاست هایی دارد؟ زمانی که حداکثر فیلمسازان بیشتر از هر فستیوالی برای حضور در جشنواره لوکال اما مهم خودمان شادمانی کنند، کی فرا می رسد؟
 
نمایندگان امسال ایران در فستیوال برلین چه کسانی هستند؟
 
مستند «رویای دم صبح» به کارگردانی مهرداد اسکویی، «والدراما» به کارگردانی عباس امینی، «اژدها وارد می‌شود» مانی حقیقی آثاری هستند که تا امروز حضورشان در برلین قطعی شده است. تلاش برای حضور «لانتوری» ساخته رضا درمیشیان در بخش مسابقه برلین نیز به گوش می‌رسید که در نهایت فیلم مانی حقیقی انتخاب شد. هر چند فیلم «عصبانی نیستم» درمیشیان در شصت و چهارمین دوره این جشنواره در بخش پانوراما نمایش داده شد.
همچنین امسال فیلم مستند «رویای دم صبح» به کارگردانی مهرداد اسکویی و فیلم داستانی «والدراما» ساخته عباس امینی به تهیه‌کنندگی مجید برزگر نیز برای بخش «نسل نو» شصت و ششمین دوره جشنواره برلین انتخاب شده است. این بخش موضوعاتی برای گروه سنی جوان و نوجوان را مدنظر قرار دارد.
البته در این بین نام فیلم «من سیاه» به کارگردانی رفیع پیتز کارگردان دو رگه ایرانی انگلیسی هم برای حضور در این جشنواره شنیده می‌شود که این فیلم محصول آمریکا، مکزیک، آلمان و فرانسه است و عوامل آن همگی غیرایرانی هستند. این فیلم داستان فردی مکزیکی است که پس از سال‌ها برای یافتن هویت خود به آمریکا برمی‌گردد.
جوایز کسب شده توسط سینماگران ایرانی در جشنواره برلین:
جایزه خرس نقره‌ای ۱۹۷۴ فیلم طبیعت بی‌جان ، سهراب شهید ثالث (بهترین کارگردانی)
جایزه خرس نقره‌ای ۱۹۷۶، فیلم باغ سنگی پرویز کیمیاوی (بهترین کارگردانی)
تقدیر ویژه 1991، فیلم دندان مار مسعود کیمیایی
جایزه خرس نقره‌ای ۲۰۰۶، فیلم آفساید ، جعفر پناهی( بهترین کارگردانی)
جایزه خرس نقره‌ای ۲۰۰۸، رضا ناجی در فیلم آواز گنجشک‌ها مجید مجیدی) بهترین بازیگر مرد)
جایزه خرس نقره‌ای۲۰۰۹، فیلم درباره الی ، اصغر فرهادی (بهترین کارگردانی)
جایزه خرس طلایی 2011، فیلم جدایی نادر از سیمین اصغر فرهادی) بهترین فیلم)
خرس نقره ای ۲۰۱۱ بهترین بازیگر مرد به مجموعه بازیگران مرد فیلم جدایی نادر از سیمین
جایزه خرس نقره ای ۲۰۱۱ بهترین بازیگر زن به مجموعه بازیگران زن فیلم جدایی نادر از سیمین
امتیاز کاربران: 0 (0 نفر) ،    
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
امتیاز شما به اين خبر:
   کد امنیتی:
 
 پربیننده‌ترین مطالب
 
 آخرین مطالب
  نظر رضا کیانیان درباره شرکت در انتخابات
  ایرج در بیمارستان بستری شد
  نسخه نهایی پلان-سکانس «جاودانگی» آماده نمایش شد
  برخورد قهرآمیز لیلا حاتمی با خبرنگاران/ اول فارسی‌تان را خوب کنید/ حوصله ندارم مصاحبه کنم
  «کلوب پسرهای سفیدپوست» در هالیوود
  «دراکولا» در انتظار پروانه نمایش / پیش بینی فروش بالای فیلم رضا عطاران
  پاسخ کارگردان فیلم «دلبری» به ادعای فریبا شاهسون
  اگر به عربده‌کشی‌های متحجران در رسانه ملی معترضید، رای بدهید
  مهتاب کرامتی: اگر آینده کشور برای‌مان مهم است در انتخابات شرکت کنیم
  انتقاد سینایی از خرج پول‌های میلیونی برای برخی اسامی
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© 1388
info@cin.ir
پشتیبانی توسط: خبرافزار